Mobiele telefoons hebben antennes die straling afgeven. De hoeveelheid straling wordt uitgedrukt in een SAR-waarde (Specific Absorption Rate). De waarde geeft het dempen van de radiofrequente energie in ons menselijk lichaam aan. Het maximum is 2,0 Watt/kg. Het beste advies is geen mobieltjes met een SAR-waarde van boven de 0,6 W/kg te gebruiken.

Het gegeven gewicht van een mobiele telefoon is altijd inclusief de batterij. Het nominale gewicht van een mobieltje ligt momenteel rond de 100 gram.

Wanneer een gsm over een intern digitaal kompas beschikt, draait de kaartweergave van het aanwezige navigatiesysteem automatisch mee met de richting waarin de bovenkant van het apparaat wijst. De nauwkeurigheid van het kompas is beperkt. Elektromagnetische velden, metalen objecten of andere externe omstandigheden kunnen de nauwkeurigheid van het kompas nadelig beïnvloeden.

Een volledig toetsenbord wil niets anders zeggen dan een fysiek toetsenbord waarop je met de vingers karakters kan selecteren. Het volwaardige toetsenbord zorgt voor een snelle invoer van informatie.

Overige functies die mobiele telefoons kunnen hebben, zijn bijvoorbeeld de alarmklok, calculator, spelletjes of een RSS-lezer.

Alle notities, afspraken en taken wil je niet alleen op de mobiele telefoon hebben, maar ook op je computer. Als een mobieltje SyncML ondersteunt, kan men via een USB-verbinding of draadloze verbinding zoals infrarood of Bluetooth gemakkelijk de gegevens uit de organizer synchroniseren. In de meeste gevallen betekent dit dat speciale synchronisatiesoftware op de laptop of de pc moet worden geïnstalleerd.

Via de organizer functie van een mobiele telefoon kan een uitgebreide takenlijst, notitielijst, agenda en/of contactpersonenlijst worden bijgehouden en gesynchroniseerd met een laptop of pc.

Een video-uitgang zorgt voor een verbinding tussen een mobiele telefoon en een televisie of ander beeldscherm. Zo kan een video die op de telefoon staat op de televisie bekeken worden. In sommige gevallen kan men het toestel voilledig bedienen via het televisiescherm.

Diverse mobiele telefoons kunnen video's afspelen. Video's die met het toestel zijn opgenomen hebben vaak het 3GP- of MPEG-formaat. Steeds vaker worden videospelers uitgerust met de ondersteuning voor andere bestandsformaten, bijvoorbeeld WMV (Windows Media Video) en DivX (gecomprimeerd) bestanden.

Alle mobiele telefoons hebben een speaker voor het afspelen van een beltoon of het voeren van een gesprek. Sommige toestellen hebben stereo speakers. Deze toestellen leveren hierdoor een vele malen beter geluid.

Het afspelen van audiobestanden op een mobieltje is de hoofdtaak van de audiospeler. MP3-bestanden hebben een goede geluidskwaliteit in verhouding tot de grootte van het geluidsbestand.

Als een mobieltje Microsoft Exchange ondersteunt kan deze organizer-gegevens als contacten, notities, taken en agenda-items op elk moment van de dag synchroniseren via een Exchange account met een Exchange server. Hetzelfde geldt voor het ontvangen en verzenden van e-mailberichten. De server wordt meestal in een zakelijke omgeving gebruikt.

De vliegtuigmodus blokkeert alle signalen die een gevaar kunnen opleveren vanwege straling, zoals de verbinding met het GSM-netwerk, Bluetooth of een mobiele internetverbinding. Overige functies als het afspelen van muziek of het bekijken van foto's zijn nog wel mogelijk.

Het is mogelijk privé mail op te halen en te versturen via je mobiele telefoon door het instellen van een eigen mailaccount. Let er op dat de e-mail instellingen goed ingesteld zijn. Als de verschillende instellingen niet duidelijk zijn, is het verstandig de provider te benaderen.

Als de mobiele telefoon beschikt over een FM-radio kun je via de headset (en soms ook via de luidspreker) radioprogramma's luisteren. Let op: de oordopjes van de headset fungeren als antenne. Al komt het geluid uit de speaker, dan moet de headset toch aangesloten zijn om het signaal te ontvangen.

Wanneer een toestel is uitgerust met een mobile chatfunctie is het mogelijk via een instant messaging client of een programma op het toestel, berichten, teksten en informatie uit te wisselen met andere gebruikers van dezelfde dienst. Voorbeelden hiervan zijn MSN messenger of een speciale SMS chatfunctie.

Naast SMS is er ook MMS (Multimedia Messaging Service). Naast gewone tekst kunnen op deze manier ook foto's, geluidsfragmenten en korte video's worden verzonden. Een mms-bericht heeft een maximale grootte van 300kb. Als de mms groter is, ontvang je een melding waarin staat dat het bericht te groot is. Dit is een beperking die wordt opgelegd door de provider. Om mms-berichten te verzenden (en te ontvangen) zijn voor het eerste gebruik een aantal instellingen nodig, de provider kan deze soms via een sms-bericht op sturen.

SMS staat voor Short Message Service. Naast bellen is het de meest gebruikte toepassing op een mobiele telefoon. Een sms-bericht kan maximaal 160 tekens bevatten. Het is mogelijk om meerdere berichten tegelijk te versturen waardoor het aantal karakters met een veelvoud van 160 tekens groeit.

De meeste telefoons beschikken over tekstvoorspelling voor het typen van een bericht. Er zijn vier systemen: T9, iTap, SureType en Word completion. Bijna alle fabrikanten gebruiken T9, iTap wordt alleen gebruikt door Motorola en Blackberry maakt gebruik van SureType. Alle systemen herkennen de meest gangbare woorden, zodat met het invoeren van de eerste letter van het woord automatisch het meest gebruikte woord dat zo begint op het beeldscherm verschijnt. Toestellen met een aanraakscherm en/of compleet toetsenbord geven suggesties voor woorden.

Door de handsfree speaker met een druk op de knop in te schakelen, wordt de audio van het gesprek via de externe luidspreker weergegeven. Zo kun je dus zonder handen bellen.

Een telefoon die ‘voice dialing’ ondersteunt kan een telefoonnummer opzoeken op basis van gesproken woorden. Door bijvoorbeeld ‘moeder’ te zeggen tegen het toestel wordt het bijbehorende telefoonnummer gebeld.

Mobieltjes ondersteunen diverse soorten beltonen. Monofoon betekent éénstemmig, één toon tegelijk dus. Polyfone beltonen zijn meerstemmige melodieën en kunnen meerdere tonen tegelijk afspelen. Realtones/truetones zijn eigenlijk gewoon geluidsbestanden en worden net als mp3-bestanden meestal standaard ondersteund.

Wanneer een telefoon over een trilfunctie beschikt kan er in plaats van geluid wanneer er een sms of telefoontje binnenkomt, gekozen worden voor de trilfunctie. Als de telefoon gaat, begint deze dus te trillen. Soms is het mogelijk de trilfunctie te combineren met een beltoon, waardoor het toestel eerst trilt en dan pas geluid maakt of tegelijkertijd trilt en geluid maakt.

Het nummergeheugen is het aantal contacten dat in het ‘telefoonboek’ opgeslagen kan worden. Vroeger konden alleen namen en nummers op de simkaart opgeslagen worden, tegenwoordig kunnen volledige contactgegevens worden opgeslagen. Op dit moment kunnen er meestal zo’n 1000 contacten worden opgeslagen, maar dit aantal kan, afhankelijk van het aanwezige interne geheugen, nog veel hoger uitvallen.

De gesprekstijd geeft aan hoe lang het toestel met een volle batterij gebruikt kan worden in minuten. Het aantal minuten dat hier wordt vermeld, is het aantal minuten dat men daadwerkelijk op één volle batterij kan bellen en is opgegeven door de fabrikant. Aangezien de werkelijke gesprekstijd van veel factoren afhankelijk is, zal de tijd in de praktijk lager uitvallen.

De stand-by tijd is het aantal uren voordat de batterij leeg is wanneer de mobiele telefoon ingeschakeld is, maar het toestel niet wordt gebruikt. Dit aantal uren wordt door de fabrikant opgegeven. Aangezien de werkelijke stand-by tijd van veel factoren afhankelijk is, zal de tijd in de praktijk lager uitvallen.

Een groot kleurenbeeldscherm, een snelle processor, een snelle mobiele dataverbinding en een camera die video's kan opnemen. Dit alles verbruikt stroom die geleverd moet worden door de batterij. Het vermogen van de gemiddelde batterij groeit met de dag, net als de eisen die aan de mobiele telefoon gesteld worden.

De meeste gebruikte batterijen zijn nu vooral Lithium-Ion (Li-Ion) en Li-Polymeer. Het is aan te raden de accu af en toe volledig te legen, voordat deze weer volledige opgeladen wordt. Zo wordt een luie accu voorkomen. In de software van de mobiele telefoon is geregeld dat overladen niet mogelijk is.

Wie het geheugen wil uitbreiden, kan dit doen via verschillende typen geheugenkaarten, afhankelijk van het merk en type mobiel toestel. De kaarten worden achter een afgedekt klepje in het toestel geplaatst.

Bellen met iemand en elkaar ook nog zien. Dat is min of meer videobellen. Via de speciale camera op de voorkant of binnenkant van het toestel kan men videogesprekken voeren. Beide bellers hebben dan wel UMTS- of HSDPA-dekking nodig.

Voor videotelefonie is het wenselijk een camera aan dezelfde kant als het beeldscherm te hebben. Dit wordt opgelost door een draaibare camera of een tweede camera naast of boven het beeldscherm te plaatsen.

Naast het maken van foto's kunnen de meeste mobiele telefoons met een camera ook video's opnemen. De lengte van de opname is onbeperkt tot het geheugen vol is. Video's worden opgeslagen in formaten als 3GP, MPEG, MP4, AVI en MOV.

Met Pictbridge kun je foto's van de mobiele telefoon rechtstreeks naar een printer sturen. Het printen kan zonder gebruik te maken van de laptop of pc. De verbinding wordt meestal gelegd via Bluetooth of de infraroodpoort. Een selecte groep printers ondersteunt deze dienst.

Sommige telefoons hebben een klein tweede beeldscherm om bijvoorbeeld de tijd of een inkomende oproep weer te geven. De meeste telefoons met een klepje (ook wel clamshell genoemd) hebben een klein extra beeldscherm.

Met een touchscreen (aanraken) bedien je de gsm. In veel gevallen kan dit met de vinger, de nagel of met een meegeleverde stylus. Een stylus is een klein pennetje van enkele centimeters lang dat je gebruikt voor de bediening van het beeldscherm.

De resolutie van een beeldscherm is het aantal pixels (beeldpunten) in de lengte en in de breedte. Hoe meer pixels, hoe scherper het beeld.

Op een groter beeldscherm is meer te zien, maar het is ook kwetsbaarder voor krasjes. Wil je ook video's afspelen met je gsm, dan is een groter beeldscherm handiger. De grootte van een beeldscherm, ook wel beelddiagonaal genoemd, wordt uitgedrukt in inches. Eén inch is 2,54 centimeter.

Het ene kleurenscherm is het andere niet. Het aantal kleuren verschilt van 16 tot 16.777.216. Vooral mobiele telefoons met een camera en multimedia-mogelijkheden ondersteunen meer kleuren. Het beeld wordt zo mooier en realistischer.

Via een display of scherm kun je gegevens bekijken, zoals sms-berichten, telefoonnummers en foto's. Een kleurenscherm toont het plaatje in kleur. Echter, in het volle zonlicht is deze soms onleesbaar en gebruik hij meer stroom dan een simpel zwart/witscherm.

Je kunt van een gsm een fax of modem maken door het toestel aan te sluiten op een laptop en/of pc en gebruik te maken van het mobiele datanetwerk om verbinding te maken met het internet.

Wi-Fi is een techniek voor het opzetten van een draadloze internetverbinding. Gebruik van Wi-Fi netwerken hoeft de gebruiker niets te kosten. Soms kun je tegen betaling een bepaalde tijd gebruikmaken van het draadloze netwerk, op bijvoorbeeld luchthavens, treinstations of hotels. Wanneer je intensief gebruik maakt van draadloos internet zal het toestel veel stroom verbruiken.

Met een USB-verbinding kun je een draadgebonden verbinding tussen een gsm en een laptop en/of pc maken. Op het toestel is een aansluitpoort aanwezig, meestal mini-USB of micro-USB. Sommige mobieltjes gebruiken een andere aansluiting van de fabrikant zelf.

Bluetooth is een draadloze techniek, die het mogelijk maakt om telefoons, computers en andere apparaten met elkaar in verbinding te stellen, zonder dat daar een snoer voor nodig is. Wanneer een mobiele telefoon over Bluetooth beschikt, kun je informatie versturen tussen andere apparaten met Bluetooth. Zo kun je bijvoorbeeld heel eenvoudig een ringtone van jouw telefoon naar een andere telefoon met bluetooth sturen.

HSDPA is een snellere versie van de UMTS-standaard. HSDPA wordt ook wel 3,5G genoemd. De maximale downloadsnelheid is 14,4 Mbps. Om met HSDPA te kunnen werken zijn een aantal instellingen nodig. De provider kan deze soms via een sms-bericht opsturen. De instellingen voor GPRS, EDGE, UMTS of HSDPA verbindingen zijn gelijk.

UMTS - ook wel 3G genoemd - levert hogere overdrachtssnelheden en maakt beeldbellen of televisie kijken op de mobiel mogelijk. De maximale downloadsnelheid is 384 kbps en de maximale uploadsnelheid is 64 kbps. Om met UMTS te werken zijn de eerste keer een aantal instellingen nodig, de provider kan deze soms via een sms-bericht opsturen. De instellingen voor GPRS, EDGE, UMTS of HSDPA verbindingen zijn gelijk.

EDGE is een technologie die het mogelijk maakt draadloze apparaten met elkaar te verbinden met snelheden die hoger liggen dan de bestaande GSM en GPRS draadloze apparaten. Het voordeel van EDGE t.o.v. UMTS is dat er geen nieuw netwerk nodig is, EDGE werkt namelijk via de GSM-frequenties en is een uitbreiding op het bestaande netwerk.

GPRS - ook wel 2G genoemd - is een mobiele dataverbinding voor bijvoorbeeld e-mailen of downloaden van beltonen. De maximale downloadsnelheid is 64 kbps.

Mobiele telefoons met dual-SIM hebben twee simkaarten. Beide simkaarten zijn altijd actief en op beiden komen gesprekken en berichten binnen. Overschakelen tussen simkaarten is niet nodig. Zodra een gesprek gestart wordt of een bericht verzonden, kun je kiezen welke simkaart gebruikt moet worden. Eén van beide of beide simkaarten kunnen worden uitgeschakeld.

Wereldwijd worden een aantal netwerken voor mobiele telefoonverkeer gebruikt. In Nederland zijn alleen het 900- en 1800-netwerk in gebruik. Welk netwerk het toestel gebruikt is afhankelijk van de provider. Om zeker te zijn dat je mobiele toestel in de gehele wereld bruikbaar is, kan je het beste een quad-band telefoon aanschaffen.

De software waarop het toestel draait is het besturingssysteem. Smartphones gebruiken een uitgebreider systeem, waarvoor geavanceerde software beschikbaar is die de functionaliteit van het toestel aanzienlijk uitbreidt. Veel gebruikte besturingssystemen zijn: iOS, Android, Windows Phone, Symbian, bada OS en Blackberry OS.

Mobiele telefoons zijn er in diverse typen. We onderscheiden vijf soorten: de cameratelefoon (met zeer goede camera), de ladyphone (speciaal voor vrouwen), de muziektelefoon (met standaard extra's voor muziekliefhebbers), prepaid telefoon (voor wie weinig belt) en smartphone (met diverse, uitgebreide functies).

Er zijn zes verschillende modellen gsm's: Standaard, clamshell (flip model) , slider, flipdown, swiwel en overig toestellen waaronder veel unieke gsm's vallen, bijvoorbeeld het 2-in-1 concept van Nokia.