Bijna alle espresso apparaten beschikken over een stoompijpje waarmee je de espresso kunt voorzien van een opgeschuimd laagje melk. Dit stoompijpje hang je dan in een pak melk of een losse melkbeker. Wanneer het espresso apparaat beschikt over een (geïntegreerd) melkreservoir dan zorgt de machine zelf voor het toevoegen van het opgeschuimde melklaagje.

Sommige espresso apparaten hebben een heet water functie (door middel van het stoompijpje of door een aparte warmwateruitloop) voor het maken van warme dranken zoals bijvoorbeeld thee.

De meeste espresso apparaten zijn geschikt om twee kopjes espresso tegelijkertijd te bereiden. Er zijn echter ook espresso apparaten die één uitlooppijpje hebben, waardoor je maximaal één kopje espresso per keer kunt bereiden.

Wanneer het espresso-apparaat een LCD-display heeft, dan is hierop makkelijk en overzichtelijk af te lezen wat de gekozen instellingen zijn en wat de gemaakte koffiekeuze is.

Wanneer er een melkreservoir wordt bijgeleverd is er een directe bereiding van opgeschuimd melk voor de bereiding van cappuccino of latte macchiato mogelijk. Nadat het reservoir is gevuld met melk kun je met één druk op de knop een heerlijk kopje cappuccino of latte macchiato bereiden. Heeft het espresso apparaat geen apart melkreservoir, dan heeft deze vaak een apart melkopschuimslangetje waarmee je handmatig alsnog melk kunt opschuimen.

Er zijn volautomatische espresso apparaten waarbij een druk op de knop voldoende is om een kopje espresso te zetten. Je hoeft alleen het koffiebonenreservoir te vullen met espressobonen en het waterreservoir te vullen, het apparaat doet de rest voor je. Bij een halfautomatisch espresso apparaat moet, afhankelijk van het apparaat, meer handmatig gebeuren.

Een vaste wateraansluiting is handig zodat je niet telkens handmatig het waterreservoir hoeft te vullen.

Enkele espresso apparaten hebben naast de mogelijkheden voor espresso, cappuccino, latte macchiato, e.d. ook een aparte koffiekan waar koffie mee kan worden gezet.

Er zijn bij de espresso apparaten verschillende systemen, onder andere het pompsysteem, stoomsysteem en het piston style systeem. Bij het piston style systeem moet handmatig druk worden uitgeoefend.

De meeste espresso apparaten hebben één of twee uitlooppijpjes en zijn dus geschikt voor één of twee kopjes espresso.

Met soort apparaat bedoelen we de wijze waarop de koffie het apparaat in gaat. Er zijn verschillende mogelijkheden en sommige apparaten hebben meerdere mogelijkheden. De meest voorkomende zijn: koffiebonen, gemalen koffie, capsules en servings/koffiepads. Capsules zijn kant-en-klaar. Ze bevatten voorverpakte koffie voor precies één kopje en kunnen direct in het apparaat. Een serving, ook wel koffiepad genoemd, is eveneens voorverpakte koffie en is samengeperst tussen twee velletjes filterpapier, onder druk verpakt. Het voordeel van capsules en servings is dat je snel en zonder knoeien een kopje espresso kunt zetten. Een nadeel is dat de koffie over het algemeen iets duurder uitvalt.

Met de meeste espressomachines kan je niet alleen espresso zetten, maar ook cappuccino, ristretto, latte machiatto, caffe latte en caffe lungo. Ook (gewone) filterkoffie en het tappen van heet water behoort vaak tot de mogelijkheden.